Strategia Cyfryzacji Polski do 2035 roku – kluczowe informacje

Strategia Cyfryzacji Polski do 2035 to pierwszy w historii kraju kompleksowy dokument, który porządkuje transformację cyfrową państwa wokół jednego celu – poprawy jakości życia obywateli dzięki cyfryzacji. Opracowało ją Ministerstwo Cyfryzacji, a w październiku 2024 roku trafiła do konsultacji społecznych jako projekt zastępujący Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa.

Dokument organizuje działania wokół czterech obszarów horyzontalnych:

• cyberbezpieczeństwa,
• koordynacji cyfrowej transformacji,
• komunikacji elektronicznej,
• kompetencji przyszłości.

Uzupełniają je obszary szczegółowe rozpisane na trzy płaszczyzny: państwo (m.in. e-usługi, tożsamość cyfrowa, chmura obliczeniowa, otwarte dane), ludzie (bezpieczna przestrzeń cyfrowa) oraz gospodarka i technologie (m.in. sztuczna inteligencja). Cyberbezpieczeństwo pełni w tej strukturze rolę fundamentu przecinającego pozostałe obszary, od niego zależy wiarygodność wszystkich e-usług.

Strategia wyznacza rosnącą ścieżkę nakładów na cyfryzację: z ok. 0,8% PKB w 2025 roku do 2% PKB w 2030 roku i docelowo 5% PKB w 2035 roku, co odpowiada rzędowi około 100 mld zł rocznie po 2030 roku.

Zespoły bezpieczeństwa odczują skutki Strategii bardzo konkretnie. Zapowiada ona:

• powstanie centralnej instytucji odpowiedzialnej za cyberbezpieczeństwo na bazie Połączonego Centrum Operacyjnego Cyberbezpieczeństwa (PCOC),
• rozwój krajowych i europejskich schematów certyfikacji jako narzędzia bezpieczeństwa łańcucha dostaw,
• mechanizm identyfikacji i ograniczania dostawców wysokiego ryzyka (DWR),
• krajowy plan migracji do kryptografii postkwantowej,
• monitorowanie zgodności przedsięwzięć informatycznych z Architekturą Informacyjną Państwa.

W dalszej części wyjaśniamy, czym jest Strategia, co obejmuje, jaki ma harmonogram i jak przełożyć jej zapisy na priorytety zespołów bezpieczeństwa.

Czym jest Strategia Cyfryzacji Polski do 2035?

Strategia Cyfryzacji Polski do 2035 to ponadsektorowy dokument strategiczny w dziedzinie informatyzacji państwa, który po raz pierwszy ujmuje cyfryzację kraju całościowo – nie jako oddzielny resort, lecz jako proces przenikający niemal wszystkie obszary funkcjonowania społeczeństwa, państwa i gospodarki. Nadrzędnym celem dokumentu jest poprawa jakości życia obywateli poprzez cyfryzację do 2035 roku.

Strategię przygotowało Ministerstwo Cyfryzacji we współpracy z innymi urzędami administracji rządowej oraz z udziałem interesariuszy społecznych i biznesowych. Zastępuje ona Program Zintegrowanej Informatyzacji Państwa i ma stanowić podstawę strategiczną dla wydatkowania europejskich funduszy przeznaczonych na cyfryzację, wyznaczając kierunek negocjacji na nadchodzącą perspektywę finansową.

Cele dokumentu są rozwijane w powiązanych dokumentach sektorowych, między innymi w:

• Strategii Cyberbezpieczeństwa RP na lata 2025-2029 (przyjętej w marcu 2026 roku, zastępującej strategię na lata 2019-2024),
• Narodowym Planie Szerokopasmowym,
• Programie Rozwoju Kompetencji Cyfrowych,
• Programie Otwierania Danych,
• Polityce Rozwoju Sztucznej Inteligencji w Polsce do 2030 roku.

Wniosek dla kadry zarządzającej bezpieczeństwem nasuwa się sam: ogólne zapisy Strategii będą uszczegóławiane w regulacjach sektorowych, które wprost wpłyną na codzienną pracę zespołów IT i bezpieczeństwa. Śledzenie tych dokumentów to nie formalność, lecz źródło konkretnych obowiązków.

Dlaczego powstała Strategia?

Strategia Cyfryzacji Państwa powstała, by uporządkować rozwój cyfrowych usług, które dotąd budowano w oderwaniu od siebie, bez wspólnego kierunku. Jak ujął to wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, dokument „kończy z tą epoką fragmentarycznego rozwoju cyfrowych usług” i po raz pierwszy „definiuje nasz cyfrowy plan na najbliższą dekadę”.

Obieramy w niej konkretne cele – za dziesięć lat to Polska będzie liderem cyfrowego rozwoju Europy. Do 2030 roku 100% kluczowych usług publicznych będzie dostępna cyfrowo, 85% Polaków będzie posiadać podstawowe kompetencje cyfrowe do 2035 roku, a na cyfryzację przeznaczymy 5% PKB.

Dariusz Standerski, Wiceminister Cyfryzacji

Dokument odpowiada na konkretną ambicję: Polska ma stać się liderem cyfryzacji w Unii Europejskiej, a nie pozostawać odbiorcą cudzych technologii. Temu służą mierzalne cele z terminami i wskaźnikami, między innymi:

• pełna cyfrowa dostępność kluczowych usług publicznych,
• powszechny zasięg światłowodu oraz 5G do 2030 roku,
• wzrost kompetencji cyfrowych obywateli, upowszechnienie AI w urzędach i nakłady na cyfryzację rzędu 5% PKB do 2035 roku.

Strategia jasno definiuje też, czego cyfryzacja robić nie powinna: uzależniać, dezinformować ani wykluczać. Ochrona praw cyfrowych obywateli, ochrona dzieci i młodzieży przed szkodliwymi mechanizmami platform oraz budowanie suwerenności technologicznej są w niej traktowane na równi z rozwojem e-usług. Całość wpisuje się w unijną agendę „Droga ku Cyfrowej Dekadzie” do 2030 roku.

Co obejmuje Strategia Cyfryzacji Polski?

Strategia porządkuje cyfryzację kraju w dwóch wymiarach: czterech obszarach horyzontalnych, które stanowią fundament transformacji, oraz trzech płaszczyznach mieszczących obszary szczegółowe.

Cztery obszary horyzontalne

To punkt wyjścia całej Strategii – obszary, których stan warunkuje powodzenie reszty:

• Komunikacja elektroniczna, czyli powszechny dostęp do ultraszybkiego internetu, sieci 5G i 6G oraz suwerenna łączność satelitarna.
• Kompetencje przyszłości, czyli umiejętności cyfrowe obywateli, liczba specjalistów ICT i higiena cyfrowa.
• Cyberbezpieczeństwo, czyli odporność państwa, instytucji i obywateli na rosnące cyberzagrożenia.
• Koordynacja transformacji cyfrowej, czyli Architektura Informacyjna Państwa, Komitet do spraw Cyfryzacji i koniec silosowości w administracji.

Trzy płaszczyzny: Państwo, Ludzie, Gospodarka i technologie

Pozostałe cele Strategii pogrupowano w 17 obszarach w ramach trzech płaszczyzn:

• Państwo (6 obszarów): e-usługi publiczne, cyfryzacja procesów administracyjnych i postępowań sądowych, systemy i rejestry, cyfrowa tożsamość, chmura obliczeniowa, otwarte dane i wymiana danych.
• Ludzie (4 obszary): bezpieczna przestrzeń cyfrowa, cyfrowe zdrowie, branże kreatywne, cyfrowa akademia.
• Biznes i technologie (7 obszarów): cyfrowa transformacja przedsiębiorstw, sztuczna inteligencja, inne technologie przełomowe, technologie kosmiczne, finansowanie i wsparcie innowacji, open source, cyfrowa i zielona transformacja.

Na jakich zasadach opiera się Strategia?

Strategia deklaruje zasady, według których ma przebiegać cyfryzacja – i to one wyznaczają granice wdrożeń:

• Technorealizm – uznanie, że rozwój technologii nie jest odpowiedzią na wszystkie problemy.
• Prymat bezpieczeństwa – wprowadzanie nowych rozwiązań cyfrowych nigdy nie może odbywać się kosztem bezpieczeństwa, rozumianego jako cyberbezpieczeństwo, prawa podstawowe i dobrostan obywateli.
• Sprawiedliwa transformacja cyfrowa – włączenie społeczne, dostępność dla osób z niepełnosprawnościami, prawa pracownicze i powiązanie z transformacją energetyczną.
• Neutralność technologiczna – unikanie długofalowego uzależnienia od jednego dostawcy.

Cele Strategii Cyfryzacji Polski

Strategia przekłada wizję na mierzalne cele, których wartości docelowe wyznaczono w większości na 2035 rok. Najważniejsze z nich:

• 85% obywateli z co najmniej podstawowymi, a 50% z ponadpodstawowymi kompetencjami cyfrowymi.
• Minimum 1,5 mln specjalistów ICT (cel: 10% udziału wśród pracujących, w tym 35% kobiet).
• 20 mln aktywowanych portfeli tożsamości cyfrowej.
• 80% urzędów i 50% firm korzystających ze sztucznej inteligencji.
• 100% projektów IT o publicznym zastosowaniu zgodnych z Architekturą Informacyjną Państwa.
• 100% spraw w podmiotach publicznych załatwianych elektronicznie i 100% jednostek udostępniających e-płatności.
• Wszystkie istotne incydenty cyberbezpieczeństwa zgłaszane terminowo do zespołów CSIRT.
• Powszechny dostęp do mobilnych usług telekomunikacyjnych o przepustowości co najmniej 100 Mb/s na terenie całego kraju.
• Co najmniej dziesięciokrotnie większa moc obliczeniowa dla nauki w infrastrukturze PLGrid (docelowo HPC rzędu 1 eksaflopsa i AI rzędu 40 eksaflopsów).
• 100 jednostek chorobowych analizowanych z wykorzystaniem AI, a wszystkie placówki ochrony zdrowia wymieniają dokumentację medyczną elektronicznie.

Harmonogram Strategii Cyfryzacji Polski

Strategia rozkłada cele w czasie, od najpilniejszych zmian instytucjonalnych w latach 2025-2026 po docelowy rok 2035. Kluczowe kamienie milowe wynikające z tabeli wskaźników:

• 2025/2026 – powołanie centralnej instytucji odpowiedzialnej za cyberbezpieczeństwo; uruchomienie systemu oceny etycznej narzędzi AI stosowanych przez państwo (2025).
• 2026 – pełnomocnicy ds. informatyzacji we wszystkich urzędach ministrów i w KPRM; wdrożenie mechanizmu identyfikacji i ograniczania dostawców wysokiego ryzyka; wskazanie organu koordynującego przeciwdziałanie dezinformacji; mechanizm koordynacji wdrożeń AI w administracji; koordynatorzy szerokopasmowi w gminach i powiatach.
• 2027 – umocowanie prawne referencyjnych rejestrów publicznych.
• 2029 – chmura niejawna osiąga pełną zdolność operacyjną.
• 2031 – 100% gospodarstw domowych wyposażonych w inteligentne liczniki.
• 2035 – termin docelowy większości celów: kompetencje cyfrowe, portfele tożsamości, AI w administracji, zgodność projektów IT z AIP, terminowe zgłaszanie incydentów.

Strategia ma charakter wieloletni, dlatego przewiduje stały cykl zarządzania, czyli przegląd dokumentu co 2 lata oraz monitoring raz w roku, ze sprawozdaniem dla Komitetu do spraw Cyfryzacji i publikacją na stronie Ministerstwa Cyfryzacji.

Podsumowanie

Strategia Cyfryzacji Państwa do 2035 roku po raz pierwszy spina rozwój cyfrowy Polski w jeden, mierzalny plan, w którym cyberbezpieczeństwo jest jednym z czterech fundamentów warunkujących powodzenie reszty.

Dla zespołów bezpieczeństwa nie jest to zapowiedź konkretnych zmian: centralnej instytucji cyberbezpieczeństwa na bazie PCOC, obowiązkowych CSIRT-ów sektorowych, mechanizmu identyfikacji i ograniczania dostawców wysokiego ryzyka, krajowego planu migracji do kryptografii postkwantowej oraz powiązania przedsięwzięć IT z Architekturą Informacyjną Państwa.

Te kierunki zyskują moc wiążącą poprzez powiązane regulacje, przede wszystkim nowelizację ustawy o KSC wdrażającą dyrektywę NIS2 i ustawę o krajowym systemie certyfikacji cyberbezpieczeństwa. Im wcześniej organizacja przełoży zapisy Strategii na własną mapę obowiązków, tym mniejsze ryzyko, że dostosowanie do nowych wymogów stanie się działaniem awaryjnym zamiast zaplanowanym.